Wat het request-pad kan bewijzen
Het eerste jaar van de AI Act was compliance op papier. Sinds 2 augustus 2026 gelden de handhavingsbevoegdheden van de Commissie ten aanzien van AI voor algemene doeleinden, de transparantieverplichtingen uit artikel 50 en het sanctieregime. Geen enkele infrastructuurcomponent maakt u compliant — maar een wezenlijk deel van wat elke verplichting uiteindelijk vraagt is bewijs, en bewijs ontstaat ofwel in het request-pad, ofwel wordt later tegen hoge kosten gereconstrueerd.
Het is een technische kaart, geschreven voor het platformteam dat de artefacten moet opleveren: verplichting → het artefact dat haar aantoont → waar het vandaan komt. Uw risicoclassificatie, conformiteitsbeoordeling en juridische positie blijven bij u en uw juridisch adviseur.
Wat er precies verandert
Treedt in werking
- Handhavingsbevoegdheden van de Commissie ten aanzien van GPAI-aanbieders.
- Transparantieverplichtingen uit artikel 50.
- Het sanctieregime.
En wat niet
De hoogrisicoverplichtingen uit bijlage III zijn met het voorlopige akkoord over de Digital Omnibus van 7 mei 2026 uitgesteld tot 2 december 2027. Zij lopen op een eigen tijdlijn, en wie u vertelt dat hoogrisicoverplichtingen in augustus ingaan, werkt met verouderde informatie.
Verboden praktijken gelden sinds 2 februari 2025 en de GPAI-modelregels sinds 2 augustus 2025. Wat er nu bij komt is afdwingbaarheid en sanctierisico.
Verplichting, artefact, bron
Een tabel waarmee uw platformteam direct aan de slag kan. Het meeste ervan legt een bestuurd request-pad toch al vast; het Enterprise-bewijspakket koppelt het vervolgens aan bepalingen als aangetoond, gedeeltelijk of hiaat. De artikelen 12, 14 en 26 gelden voor AI-systemen met een hoog risico, vanaf de datum hierboven.
| Bewijsbehoefte | Benodigd artefact | Door Wäg opgeleverd als |
|---|---|---|
| Automatische registratie (art. 12) | Elke provider-call en elke weigering, in een vastlegging die manipulatie zichtbaar maakt | Bewijsregister (open source): hash-geketend, met Ed25519-ondertekende checkpoints; in verplichte modus geen bewijs, geen egress |
| Bewaren van logs (art. 19, art. 26, lid 6) | Vastleggingen minstens zes maanden bewaard, zo nodig ook buiten de database | Standaard requestlogs 180 dagen en registerverkeer 365 dagen; write-once-archief naar S3, Azure of GCS (Enterprise) |
| Traceerbaarheid van geautomatiseerde beslissingen | Welk model een request heeft bediend, en waarom | x-waeg-routed-model op elke response, x-waeg-route-reason wanneer intelligente routing koos; beide in het requestlog |
| Menselijk toezicht is aantoonbaar | Bewijs dat maatregelen bestaan en worden afgedwongen, niet slechts geadviseerd | Policy-verdicts per request, hard dichtslaande budgetafwijzingen, model-allowlists |
| Ingrijpen en stoppen (art. 14, lid 4, onder d–e); toezicht toegewezen aan personen (art. 26, lid 2) | Een benoemde eigenaar en goedkeurders per agent; een persoon keurde de riskante actie goed, of stopte de agent | Goedkeuringen uit het toolbeleid en stops via de kill switch, met wie en waarom, in het bewijsregister |
| Agentbewijs dat een auditor kan controleren | Runs, goedkeuringen, stops en het register over een periode, in één ondertekend bestand | Agent-bewijspakketten (Enterprise): ondertekend, gecontroleerd met waeg evidence verify, met een mapping.json per bepaling |
| Machineleesbare markering van gegenereerde content (art. 50, lid 2) | Markeringen die een detector kan lezen, en hoeveel output ze droeg | Enterprise: C2PA-credentials, watermerken, tekstvingerafdrukken, een verificatie-endpoint. Elke build legt de markeringsdekking vast |
| Labeling door gebruiksverantwoordelijken (art. 50, lid 4) | Welke antwoorden door AI gegenereerd of bewerkt zijn | x-waeg-ai-label op elk inhoudelijk antwoord, gegenereerd of bewerkt: een hint; wat u uw gebruikers toont, beslist u |
| Datagovernance en dataminimalisatie | Bewijs dat gevoelige gegevens vóór vertrek zijn gecontroleerd | Scan-verdicts vóór, tijdens en na de call, met de genomen maatregel |
| Controle over providers en locatie | Waar elk request naartoe is gestuurd, en dat het binnen toegestane jurisdicties bleef | Residentie (afdwingen of observeren), jurisdictie per request en in het register, informatieregister als CSV of JSON |
| Reconstructie van incidenten | Een reconstructie van wat er gebeurde, inclusief agent-loops | Agentruns en spans, registerregels voor toolaanroepen en goedkeuringen; MCP-rijen met server, tool, latentie en fout |
| Verantwoording en eigenaarschap | Toewijzing van gebruik aan een organisatie-eenheid en een persoon | Hiërarchie org → team → gebruiker → key met chargeback-tags |
| Wijzigingsbeheer over de AI-configuratie | Wie welke policy of welk budget wanneer heeft gewijzigd | Admin-audittrail (Enterprise); elke configuratierevisie wordt bovendien gehasht in het bewijsregister |
| Onafhankelijke beoordeling | Een auditor controleert het bewijs zonder prompts te zien | Rol org_auditor (Enterprise): alleen-lezen, verifieert en exporteert het register, geen request-inhoud |
| Wissen zonder de vastlegging te verliezen (AVG) | De gegevens van een persoon niet meer te koppelen, het bewijs nog intact | Digest-sleutels per persoon worden vernietigd; de keten blijft verifieerbaar en de wissing wordt zelf vastgelegd |
Registerexports en bewijspakketten worden offline geverifieerd tegen een Ed25519-sleutel die u vastzet (waeg ledger verify, waeg evidence verify), en het algoritme heeft alleen SHA-256 en Ed25519 nodig, zodat een auditor het systeem dat ze schreef niet hoeft te vertrouwen. De koppeling in het pakket is een leidraad voor wie compliance beoordeelt, geen conformiteitsbeoordeling en geen juridisch advies.
Instrumentatie in de applicatie brengt u er niet
Logging op applicatieniveau levert bewijs voor de applicaties die het hebben ingebouwd. Precies dat is het probleem: uw verplichtingen hangen aan het AI-gebruik van uw organisatie, niet aan het deel daarvan waar iemand aan gedacht heeft. Een control plane in het request-pad levert dezelfde vastleggingen voor elke workload achter het endpoint.
Het is bovendien de enige laag die handhavingsbewijs oplevert in plaats van observatiebewijs. Een vastlegging die laat zien dat een request werd afgewezen wegens een policy-overtreding is een wezenlijk ander artefact dan een die laat zien dat het is verzonden.
Wat Wäg niet doet
Wäg is infrastructuur, geen complianceprogramma. Het classificeert de risicocategorie van uw systemen niet, maakt geen conformiteitsbeoordelingen, onderhoudt geen technische documentatie, registreert geen systemen, voert geen grondrechteneffectbeoordelingen uit, en bepaalt niet of u aanbieder of gebruiksverantwoordelijke bent. Het levert bewijs en handhaaft maatregelen die u definieert. Al het overige is aan u, en is overwegend een juridische en organisatorische opgave in plaats van een technische.
Zeven dingen die de moeite waard zijn
- Breng in kaart welke applicaties vandaag welke providers aanroepen — en noteer hoe u dat weet, want juist dat deel veroudert.
- Richt één enkele ingress in voor modelverkeer, zodat de inventarisatie zonder onderhoud actueel blijft.
- Wijs elk request toe aan een organisatie-eenheid en een persoon of service-identiteit.
- Leg routingbeslissingen vast, niet alleen requests. „Welk model heeft dit bediend” is een apart feit naast „dit is gebeurd”.
- Maak maatregelen rond gegevensverwerking afdwingend in plaats van adviserend — en leg hun verdicts in beide gevallen vast.
- Neem tool-calls van agents mee — zij vormen in de meeste landschappen het grootste bewijsgat.
- Stem de bewaartermijn van die vastleggingen af op uw verplichtingen in plaats van op uw logbudget — voor logs van gebruiksverantwoordelijken minstens zes maanden.
Één endpoint. Elk model. Volledige controle.
Draai het in uw eigen infrastructuur
Alles wat u nodig hebt om een control plane in productie te draaien staat onder Apache-2.0 en blijft dat ook — routing, HA, caching, failover, budgetten, policy, MCP, jobs en observability. Self-hosted, zonder account, zonder phone-home.
$ docker run -p 4000:4000 <registry>/waeg-gateway:<version>Geen werkende pull: de images zijn nog niet openbaar. Ontwerppartners krijgen de registrygegevens vertrouwelijk.
Implementeer in 5 minutenBepaal mee als design partner
Wäg is nog niet publiek beschikbaar. We werken met een kleine groep teams die multi-provider AI in productie draaien en governance en soevereiniteit serieus nemen, om de control plane te harden op echte workloads.
- Alle Enterprise-functies inbegrepen, zonder licentiekosten
- Migratie die we samen met u doen — ook vanaf LiteLLM
- Een directe lijn naar de engineers die het bouwen, en echte invloed op wat er als volgende komt